Bisdom Haarlem-Amsterdam












Delen:
meld deze pagina op Twitter meld deze pagina op Facebook
Volgen:
link naar de RSS Feed van de laatste nieuwsberichten volg Bisdom Haarlem-Amsterdam op Twitter volg Bisdom Haarlem-Amsterdam op Facebook

Woord van de bisschop


Dialoog als ademen

gepubliceerd: maandag, 21 november 2016

Een goede dialoog sluit aan bij de bele­vings­we­reld van de ander, maar durft ook reli­gi­euze en morele verwor­ding te weerspreken.

Dialoog lijkt het mode­woord van onze tijd te zijn, óók in de kerk. Interreli­gi­euze dialoog, dialoog met de wereld et cetera. Mensen kunnen soms denken: waar blijft eigen­lijk onze ver­kon­di­ging, ons ge­tui­ge­nis? Toch sluit het een het ander niet uit. Het is be­lang­rijk goed te begrijpen waar het om gaat.

Aankomst van Willibrordus in 691, Simon Fokke, ets, 1784, collectie Rijsmuseum
Aankomst van Wil­li­brordus in 691, Simon Fokke
ets, 1784, col­lec­tie Rijs­mu­seum

Het begrip dialoog is geen uit­vin­ding van onze tijd hoewel het daar wel op lijkt. Het Tweede Vati­caans Concilie gebruikt al 49 keer deze term, op allerlei niveaus. Ook in pau­se­lijke uit­spra­ken en ker­ke­lijke do­cu­menten sinds die tijd komt het herhaal­de­lijk voor.

Uit­no­di­ging in vrij­heid

Het concilie geeft dialoog een theo­lo­gische grond­slag in het wezen van de Drie-ene God zelf. Ook de open­ba­ring is geen over­wel­digen van de mens, maar een uit­no­di­ging van God zelf aan de mens om een relatie met Hem aan te gaan, een uit­no­di­ging in vrij­heid waarin een diep respect voor de mens, Zijn eigen schepsel, door­klinkt. Deze kwali­teit van respect, liefde, be­kom­mer­nis, van ach­ting voor iedere andere mens, ook voor de dwalende mens, voor de zon­dige mens, zou volgens het concilie kenmerk moeten zijn van al ons omgaan met de mensen van deze tijd, met andere chris­te­nen, niet-chris­te­nen, alle mensen van goede wil, ja zelfs met hen – zegt Vaticanum II uit­druk­ke­lijk – die zich tegen de kerk ver­zet­ten en haar ver­volgen. De dialoog – schrijft Paulus VI – is de hou­ding die de kerk in dit uur van de wereldge­schie­de­nis moet aannemen.

Onze tijd vraagt een meer dialo­gerende ver­kon­di­ging, het gesprek met de wereld, de cultuur, de moderne tijd. Paus Paulus VI verge­lijkt deze vorm van dialoog met de wereld met de twee fasen van het ademen. Het eerste is inademen, het je eigen maken van de leef­we­reld, het denken en voelen van de mensen van nu, dan het in jezelf verbin­den met je geloof, met Christus, met Zijn woord en leven, en het dan weer uitademen naar de wereld. Zo wordt ver­kon­di­gen tot getuigen.

Voort­bou­wen op wat er al is

Eigen­lijk deed Paulus het al zo op de Areopaag in Athene. Hij zag een altaar “voor de onbekende God”, en begon van daaruit te spreken over Christus. Hij probeerde te zijn – zegt hij zelf – Griek met de Grieken, jood met de joden.

Zo deed ook Wil­li­brord het al, toen hij 1300 jaar gele­den onze streken begon te mis­sio­ne­ren.

Wil­li­brord en zijn gezellen had­den een heel eigen aanpak. Hij had een hele kara­vaan bij zich van para­menten, gewa­den. Als ze in de buurt van een dorp kwamen, kleed­den ze zich eerst om in li­tur­gische gewa­den, behingen zich met kruisen en reden dan zingend het dorp binnen, door de dor­pe­lin­gen ver­bijs­te­rend aangestaard. Waren de dor­pe­lin­gen op die manier al enigszins murw en vooral nieuws­gie­rig gemaakt, dan begon Wil­li­brord met hen te dis­cus­si­ëren. Hij was doorkneed in hum mytho­lo­gie en goden­we­reld. Hij zocht naar goede ele­menten in hun leer en denk­we­reld en probeerde die te verbin­den met Christus. Een goed voor­beeld daar­van zijn de vele Wil­li­brord­putjes – onder andere in Heiloo – in ons land, hei­dense cul­tische bronnen, die door Wil­li­brord ge­ker­stend wer­den, gebruikt als doop­plaatsen. Af en toe hakte hij ook wel eens een heilige eik om, maar zijn grond­hou­ding was: eerst proberen voort te bouwen op datgene wat er al is.

Toegang tot het hart van de moderne mens

De Blijde Bood­schap kan alles in zich opnemen wat goed en waar is in de wereld, elke reli­gi­euze intuïtie van de mens­heid, die mis­schien onvol­ko­men en verwrongen is, wordt gezuiverd en in de volle waar­heid gebracht. De kerk, zegt paus Fran­cis­cus in navol­ging van Paulus VI dan ook, zal aan de wereld niet alleen een nieuwe bood­schap ver­kon­di­gen, maar tege­lijk ook alles opzoeken wat in deze wereld goed en waar is en dat met het chris­ten­dom as­si­mi­le­ren. Wat waar is, zal ze op een hoger niveau van waar­heid brengen, doordat ze het in de volle waar­heid integreert, met Gods heil­plan in Christus verbindt.

Echte dialoog durft echter ook reli­gi­euze en morele verwor­ding te weerspreken. Bij­voor­beeld het gods­be­grip in de radicale islam, dat terreur en geweld in naam van geloof recht­vaar­digt.

Of de mensop­vat­ting in veel seculier denken dat de mens ziet als volle­dig autonoom wezen, gerech­tigd om zelf te beslissen wanneer ongeboren of ge­han­di­capt leven mag bestaan, of wanneer ouder leven voltooid is.

Maar toch, naast veel kwaad, ver­war­ring en morele ont­red­de­ring is er in onze tijd onmisken­baar ook veel goede wil, veel spontane edel­moe­dig­heid, een oprecht verlangen naar vrede en vrij­heid, verant­woor­de­lijk­heids­ge­voel voor de schep­ping, een streven naar meer respect voor de waar­dig­heid en rechten van iedere in­di­vi­duele mens, en zoeken naar zin­ge­ving en open­heid voor ieder authen­tiek ge­tui­ge­nis, bereid­heid tot omme­keer. Bij dit alles kan de kerk aan­slui­ten in het zoeken naar een toegang tot het hart van de heden­daag­se mens en hem winnen voor Christus, de enige in wie zijn hart rust vin­den kan, de enige ook die voor onze tijd de Weg, de Waar­heid en het Leven is.

 



+ Mgr. dr. Jozef M. Punt
Bisschop van Bisdom Haarlem-Amsterdam
overzicht van bijdragen:
maandag, 1 juni 2020Brief van Mgr. Hendriks
dinsdag, 5 mei 2020Bevrijdingsdag en geen vrede
woensdag, 18 maart 2020Coronavirus en Kerk
donderdag, 6 februari 2020Gods plan met Amsterdam
maandag, 16 december 2019Wanneer komt de Heer terug?
donderdag, 31 oktober 2019Sterven is geen inslapen, maar ontwaken
vrijdag, 23 augustus 2019Brexit
vrijdag, 14 juni 2019Hoop op een nieuw Pinksteren
donderdag, 28 februari 2019Een liefdesverhaal in de Veertigdagentijd
donderdag, 17 januari 2019Een nieuw jaar en een nieuwe benoeming
donderdag, 20 december 2018Kerstmis als weg naar het Licht
dinsdag, 2 oktober 2018De kerk in brand
donderdag, 2 augustus 2018Maria is in de hemel maar ook op aarde
maandag, 4 juni 2018De toekomst van de wereld en van onszelf
woensdag, 28 maart 2018Pasen... een weg naar nieuw leven en geluk
donderdag, 1 februari 2018Nieuwe uitdagingen, nieuwe kansen
donderdag, 14 december 2017Kerstmis als Licht in de duisternis
dinsdag, 31 oktober 2017De NS is er niet om ideologieŽn uit te dragen
donderdag, 14 september 2017Toen geloof nog heel gewoon was
donderdag, 3 augustus 2017Vrede als opdracht voor ons allemaal
vrijdag, 12 mei 2017Maria
vrijdag, 7 april 2017Hoop op leven over de dood heen
donderdag, 23 februari 2017Sing a little louder...
dinsdag, 13 december 2016Een Bijbelse les over vrede
maandag, 21 november 2016Dialoog als ademen
donderdag, 10 november 2016Dialoog en Getuigenis
maandag, 12 september 2016Wat is er gaande in onze wereld?
zaterdag, 16 juli 2016Over de vreugde van de liefde
maandag, 9 mei 2016Een nieuw Pinksteren
dinsdag, 29 maart 2016Zie, Ik maak alles nieuw



Bisdom Haarlem - Amsterdam • Postbus 1053 • 2001 BB  Haarlem • (023) 511 26 00 • info@bisdomhaarlem-amsterdam.nlDisclaimerDeze website is gerealiseerd door iMoose