Bisdom Haarlem-Amsterdam










Delen:
meld deze pagina op Twitter meld deze pagina op Facebook
Volgen:
link naar de RSS Feed van de laatste nieuwsberichten volg Bisdom Haarlem-Amsterdam op Twitter volg Bisdom Haarlem-Amsterdam op Facebook

Blik achter de schermen van de synode

Met Mgr. Hoogenboom

gepubliceerd: woensdag, 18 oktober 2023
Blik achter de schermen van de synode

De Bis­schop­pen­synode ‘Voor een synodale Kerk: communio, participatio missio’ in Rome is op 18 ok­to­ber hal­ver­wege. De Neder­landse deel­ne­mer, mgr. Ted Hoogen­boom, hulp­bis­schop van Utrecht, is ruim twee weken in Rome, ‘maar’, zegt hij: ‘ik heb het gevoel alsof ik hier al een half jaar ben. Het pro­gram­ma is heel vol en intensief maar ik krijg er ook heel veel voor terug. Ik ben mij ervan bewust dat ik getuige mag zijn van een bij­zon­der moment in de ge­schie­de­nis van de Katho­lie­ke Kerk.’

Mgr. Hoogen­boom ver­telt dat de synode­ver­ga­de­ringen plaats vin­den in de ‘Aula Paolo VI’, een grote zaal naast de Sint Pieters­basi­liek waar de paus meestal zijn au­diën­ties houdt wanneer deze niet op het Sint Pieters­plein zijn. ‘Daar staan nu 40 grote ronde tafels voor de werk­groep-bij­een­komsten. Aan elke tafel is plaats voor 10 deel­ne­mers en een pro­fes­sio­nele gespreks­lei­der. Iedere morgen en mid­dag moeten de deel­ne­mers inchecken met een QR-code. Zo weet het synode­secre­ta­riaat precies hoeveel deel­ne­mers er zijn en wie afwe­zig is. Meestal zijn er tussen de 345 en 350 personen aanwe­zig. Als paus Fran­cis­cus in de synode­zaal is, zit hij met de leden van het se­cre­ta­riaat van de Bis­schop­pen­synode ook aan zo’n ronde tafel’.

‘De algemene ver­ga­de­ringen van de synode wor­den door paus Fran­cis­cus met gebed geopend en af­ge­slo­ten. Theologen en andere geno­dig­den hou­den inlei­dingen over het aan de orde zijnde on­der­werp. Ver­vol­gens leggen deel­ne­mers, mannen en vrouwen, een vaak in­druk­wek­kend ge­tui­ge­nis af dat is gerela­teerd aan het on­der­werp’, aldus mgr. Hoogen­boom.

On­der­wer­pen en werk­wij­ze

In de werk­groepen wordt ver­vol­gens door­ge­spro­ken over het werk­do­cu­ment, het Instru­mentum Laboris, dat bestaat uit twee delen. In deel A staat de vraag centraal “Welke zijn de ka­rak­te­ris­tieke kenmerken van een synodale kerk?” In deel B zijn de centrale thema’s: Een ge­meen­schap die iets uit­straalt: hoe kunnen we een volle­diger teken en instru­ment zijn van de een­heid met God en de hele mens­heid? Het gaat ook over medeverant­woor­de­lijk­heid in de zen­ding: Hoe kunnen we onze gaven en taken beter met elkaar delen in dienst van het Evan­ge­lie? En over par­ti­ci­pa­tie, bestuur en gezag: welke processen, struc­tu­ren en in­stel­lingen zijn nodig in een missio­naire synodale Kerk?

‘In de werk­groepen wordt een groot deel van het werk van de Bis­schop­pen­synode gedaan in de vorm van een ‘gesprek in de Geest’,’ legt mgr. Hoogen­boom uit. ‘Die gees­te­lij­ke hou­ding die van alle synode­deel­ne­mers wordt verwacht, wordt ge­ken­merkt door het zich openstellen voor de zeven gaven van de Heilige Geest. Daarom bid­den we ook iedere dag het gebed “Adsumus” (“Wij staan voor u Heilige Geest”). Er is een gedeeld besef onder de synode­deel­ne­mers dat we de bijstand van de Heilige Geest heel hard nodig hebben om de tekenen van onze tijd in de Kerk en de wereld te verstaan en om de valkuilen van hard­ho­rend­heid, vruchte­loze dis­cus­sies en het alleen maar zoeken van het eigen gelijk te vermij­den’.

Blik achter de schermen van de synode

Drie tafels

De tafel met de werk­groep is be­lang­rijk maar daar­naast voltrekt de synode zich aan nog twee andere tafels zegt mgr. Hoogen­boom: ‘De eerste en aller­be­langrijkste tafel is de tafel van de Heer. Dit jaar precies 20 jaar gele­den schreef de H. Johannes Paulus II in zijn en­cy­cliek over de Eucha­ris­tie: “De Kerk leeft van de Eucha­ris­tie. Deze waar­heid drukt niet alleen een dage­lijkse geloofs­er­va­ring uit, maar bevat beknopt de kern van het mysterie van de Kerk.” (En­cy­cliek Ecclesia de Eucha­ristia, nr. 1) Als er iets is waarover alle synode­deel­ne­mers het vol­ko­men eens zijn is dat de Kerk leeft van de Eucha­ris­tie.

De tweede tafel is die van de genoemde werk­groepen. Inmiddels heb ik deel­ge­no­men aan drie werk­groepen en telkens was de samen­stel­ling weer anders en zat ik dus met andere mensen aan tafel. Het is won­der­lijk hoe snel je met elkaar ver­trouwd raakt. Ik merk ook dui­de­lijk de sfeer van ver­trouwen. Het gebeurt nogal eens dat mensen heel per­soon­lijke erva­ringen delen.’

Hal­ver­wege de synode zit de hulp­bis­schop aan tafel met twee Chinese bis­schop­pen, een Indonesische bis­schop, een Engelse bis­schop, een ver­te­gen­woor­diger van de rooms-katho­lie­ke ge­meen­schap van Aboriginals in Australië (een gehuwde man en vader van vijf kin­de­ren), een bis­schop uit de Verenigde Staten, een moe­der van drie kin­de­ren uit Papua Nieuw-Guinea die zeer actief is in haar pa­ro­chie, een bis­schop uit Ethiopië, een generale overste van een reli­gi­euze orde en een ver­te­gen­woor­diger van de Methodist Church.

Luis­te­ren met aan­dacht

Hij ver­telt: ‘er wordt naar ie­der­een met aan­dacht geluisterd. Ik merk grote belang­stel­ling bij andere synode­deel­ne­mers als ik zeg dat ik uit Neder­land kom. Zij tonen zich geïn­te­res­seerd en ook bewogen als ik ver­tel welke ont­wik­ke­lingen de Katho­lie­ke Kerk in Neder­land in de afgelopen decennia heeft doorgemaakt en hoe we blijven proberen om met een kleiner wor­dende kerk een geloof­waar­dig ge­tui­ge­nis te geven van het Evan­ge­lie. Synode­deel­ne­mers uit Azia­tische en Afrikaanse lan­den rea­geren vaak met ongeloof en zelfs geschokt als ik ver­tel over de neergang van het aantal doopsels, vormsels, eerste communies en ker­ke­lijke hu­we­lij­ken in ons land. En dat in een land dat zij vanuit het verle­den kennen van de vele manne­lijke en vrouwe­lijke mis­sio­na­rissen! Maar ik hoor ook dat ook in veel lan­den buiten Europa de secula­rise­ring steeds bre­dere sporen trekt door de samen­le­ving, wat ten koste gaat van het ker­ke­lijk leven.’

Blik achter de schermen van de synode
Waterfles met synode­logo

Na twee weken synodaal samen­zijn in een sfeer van bid­den, praten, luis­te­ren en on­der­schei­den zijn er wel enkele thema’s te noemen die met een zekere regelmaat ter sprake komen, zegt de hulp­bis­schop: ’zo is er een breed gedragen verlangen naar per­soon­lijke en cateche­tische vor­ming en toerus­ting in de Kerk. De positie van de vrouw in de Kerk is een on­der­werp dat in de ver­schil­lende onder­de­len van het Instru­mentum Laboris wordt geadresseerd en waarover ook in de werk­groepen waar­van ik tot nu toe deel uitmaakte ge­spro­ken werd. Dan gaat het met name over de be­trok­ken­heid van vrouwen bij besluit­vor­ming in de Kerk en de vraag naar de moge­lijk­heid voor vrouwen om de diaken­wij­ding te ont­van­gen: kwesties waar­van in diverse groepen is gezegd dat deze on­der­werp moeten zijn van studie en onder­schei­ding in de Kerk. Herhaal­de­lijk wordt gezegd dat de Bis­schop­pen­synode haar grote waar­de­ring moet uit­spre­ken voor de families en voor de pries­ters, diakens, reli­gi­euzen en leken­ge­lo­vigen/vrij­wil­li­gers die in de pa­ro­chies op allerlei manieren het ker­ke­lijk leven dragen.’

Geen paradijs

En dan is er nog de derde tafel, die van de maaltij­den. Mgr. Hoogen­boom: ‘De gesprekken daar zijn niet alleen ont­zet­tend boeiend, maar niet zel­den ook amusant. Mensen ver­tellen vaak hon­derduit over de erva­ringen met de Kerk in hun eigen land. Over mooie gebeur­te­nissen, over nieuwe plannen en ini­tia­tie­ven (bij­voor­beeld waar het gaat om cateche­tische toerus­ting van gelo­vi­gen) maar ook over de teleur­stel­lingen. Nog nergens ter wereld is de Kerk een paradijs...

Ook aan deze derde tafel beleven we dat we een synodale kerk zijn: samen onderweg met de Heer die ons leidt. Het is prach­tig om aan de eettafel mannen en vrouwen van totaal ver­schil­lende afkomst en positie in de Kerk te treffen die vanuit de ont­moe­ting met Jezus Christus hun cha­rismata, hun gaven van hoofd en hart inzetten voor de Kerk’ besluit mgr. Hoogen­boom.

 

(foto's en tekst: Mgr. Hoogen­boom)


Gerelateerde nieuwsberichten

vrijdag, 16 februari 2024Landelijke handreiking voor synodale gesprekken
donderdag, 1 februari 2024Vervolgtraject bisschoppensynode
woensdag, 1 november 2023Synoderapport
dinsdag, 31 oktober 2023Verslag synode door Mgr. Hoogenboom Video
dinsdag, 10 oktober 2023Together - Op reis voor de oecumene Fotoreportage
donderdag, 21 september 2023‘Hoofdpersoon synode is de Heilige Geest’ Video
donderdag, 21 september 2023‘Zonder gebed geen synode’
donderdag, 22 juni 2023Werkdocument synode 2023-2024
vrijdag, 19 mei 2023Nederlandse vertaling slotdocument Praag
dinsdag, 16 mei 2023Wereldwijd gebed voor synode
woensdag, 19 april 2023Volgende fase Synode over synodaliteit
donderdag, 23 februari 2023Continentale synode in Praag
maandag, 13 februari 2023Continentale synodebijeenkomst Praag
zondag, 5 februari 2023Gedetineerden zijn een voorbeeldige kerk
vrijdag, 3 februari 2023200 Deelnemers synodevergadering Praag
donderdag, 27 oktober 2022Werkdocument Synode gepresenteerd
donderdag, 20 oktober 2022Bisschoppensynode zal twee keer samenkomen
woensdag, 31 augustus 2022Synode 2021-2023 naar continentale fase
woensdag, 24 augustus 2022Nationaal Synodeverslag
vrijdag, 12 augustus 2022Interview met Mgr. Hendriks over de Synode Video



Bisdom Haarlem - Amsterdam • Postbus 1053 • 2001 BB  Haarlem • (023) 511 26 00 • info@bisdomhaarlem-amsterdam.nlDisclaimerDeze website is gerealiseerd door iMoose