Bisdom Haarlem-Amsterdam










Delen:
meld deze pagina op Twitter meld deze pagina op Facebook
Volgen:
link naar de RSS Feed van de laatste nieuwsberichten volg Pancratiusparochie op Twitter volg Pancratiusparochie op Facebook

Verslag informatieavond - Laudato Sií

Dinsdag 15 september 2015 - Hoofddorp

gepubliceerd: maandag, 5 oktober 2015

Dinsdag­avond 15 september 2015 werd in Hoofddorp een informatie­avond gehouden over de ‘groene encycliek’ Laudato Si’. Ernst Meyknecht schreef onderstaand verslag.

Welkom door pastoor Cees van Lent

Laudato Si’De aanwezigen worden welkom geheten door pastoor Cees van Lent van de parochie H. Joannes de Doper te Hoofddorp in het Fundament. Een zaal onder de kerk, verwarmd en verlicht door zonne-energie. De reden voor deze bijeen­komst is het verschijnen van de nieuwste encycliek van paus Franciscus, waarin hij zijn zorgen deelt over de verslech­te­ring van het klimaat. Deze avond is bedoeld als een inleiding op deze encycliek en om met elkaar het gesprek aan te gaan over wat wij als parochies kunnen doen aan de verbete­ring van het klimaat.

Naast een inleiding, worden er twee praktijk­voor­beel­den gepresen­teerd van wat een parochie zou kunnen doen.

 

Inleiding: “Zeven redenen om de encycliek te lezen”

Door Gerard Moorman, Konferentie Nederlandse Religieuzen (KNR)

Als inleiding start Moorman met het noemen van de drie speer­punten van de missionaire commissie van de KNR, waar hij werkzaam voor is:

  • eerbied voor de schepping
  • vrede
  • gerechtigheid

De encycliek Laudato Si vertrekt vanuit de zorg voor de schepping, maar heeft ook consequenties voor vrede en gerechtigheid. Het is dus niet alleen een ‘klimaat’ encycliek. Maar houdt zich ook nadrukkelijk bezig met de zorg voor armen. Immers zij worden het hardst getroffen door de veranderingen in het klimaat. Moorman noemt zeven redenen om Laudato Si te lezen.

  1. Goed onderbouwd
    Het is een goed onderbouwd document. Zowel theologisch/filosofisch, maar ook gebaseerd op breed gedragen weten­schap­pe­lijk onderzoek. De encycliek is ook vlot geschreven en goed leesbaar. De paus durft stelling te nemen: het klimaat veranderd / verslechterd in hoog tempo, de mens is daar verant­woorde­lijk voor en de consequenties zijn enorm, vooral voor de armen. Maatregelen die genomen moeten worden om de veranderingen tegen te gaan zijn onder­deel van lang­durige en vaak slepende onder­handelingen.
  2. Stimulans voor de oecumene
    ‘De zorg voor het gemeen­schappelijke huis’ is een zorg voor iedereen. De paus wil met deze encycliek iedereen aanspreken, niet alleen katholieken of gelovigen. Een van de centrale stellingen is dan dat, ’alles met alles te maken heeft’. Iedereen wordt getroffen door klimaat­verande­ringen. Het is echter niet direct een politiek geschrift, in die zin dat alleen de politiek aangesproken wordt. Wel heeft hij concrete kritiek op het westerse consumptie­patroon en de ongelijke economische verhoudingen.
  3. Sociale Leer in optima forma
    Kern van de Sociale Leer van de Kerk is de zorg voor het Algemeen Welzijn. Laudato Si werkt de zorg voor de schepping verder uit en geeft concrete en praktische tips. Zij borduurt daarmee voort op andere grote sociale encyclieken en benadrukt het belang van de solidariteit. De Sociale Leer wil daarmee ook een alternatief bieden voor de politieke filosofieën van het socialisme en het neoliberalisme. Zo wordt het idee van goede rent­mees­ter­schap gerelativeerd door te benadrukken dat de mens een onverbrekelijk onderdeel is van de schepping.
  4. Uitdagend perspectief vanuit de wereldkerk
    De encycliek verwijst naar allerlei documenten uit de gehele wereldkerk. Niet alleen van bis­schop­pen, maar ook geschriften uit andere kerken en uit de weten­schap. Daarbij benut de paus de rijkdom aan inzichten die er de afgelopen decennia is ontstaan over de zorg voor de schepping. Door zo breed gebruik te maken van bronnen uit de hele wereld, betrekt de paus ook vele partijen direct bij de samen­stel­ling en uitvoering van de encycliek.
  5. Heel praktisch
    Het document is heel praktisch. Niet alleen in de analyse van het probleem, ook in het aandragen van voorbeelden en tips om de heelheid van de schepping te bevorderen. Zo pleit de paus voor heldere inter­nationale afspraken die bindend zijn. Twee voorbeelden springen daaruit: het recht op water voor iedereen en het instellen van inter­nationale instanties om de multi­nationale bedrijven te controleren.
    De paus heeft een groot vertrouwen in de kracht van de basis. Zeker als consument kunnen mensen veel invloed uitoefenen. De encycliek geeft daar veel voorbeelden van.
  6. Spiritueel document
    Toch de paus benadrukt vooral de spirituele dimensie van de inzet van de mens. Allerlei acties zijn mogelijk, maar als het niet van binnen uit komt, loopt zij het risico te verzanden of geen werkelijke veranderingen te bewerkstelligen. Het gaat niet alleen om acties, maar ook het een manier van zijn. Hij houdt daarmee ook een pleidooi voor de ‘verlangzaming’ van het leven. Een langzamer levenstempo geeft ons meer tijd voor reflectie en aandacht voor de onderlinge verbondenheid tussen mensen en mensen en de schepping.
  7. Document van Hoop
    Het is tenslotte een hoopvol document. Het benadrukt de positieve kanten van het leven, de mogelijkheid van bekering/omkering, van een nieuwe start en een nieuw begin. En daarmee is Laudato Si een van de eerste ‘deuren’ die geopend worden voor het Jaar van Barm­har­tig­heid.

 

Twee praktijkvoorbeelden

  1. De Groene Kerk
    Pater Roland Putman ofm. hield een korte inleiding over de Groene Kerk. Het is bedoeld als platform voor het uitwisselen van ideeën en tips over het bevorderen van het milieu van kerken. Het is ook en soort keurmerk voor die kerken die zich actief inzetten voor het milieu.
    Als een parochie zich verbindt aan deze actie, dan stelt zij een plan op waarbij in eerste instantie gekeken wordt hoe, door het nemen van heel concrete praktische stappen, het milieu verbeterd kan worden. Wat is beter? Het gebruik van kopjes voor de koffie of kartonnen bekertjes? Waar kunnen spaarlampen gebruikt worden? Het gaat daarbij niet alleen om besparingen. Het sociale aspect, de reden waarom een parochie iets doet, is uiteindelijk net zo belangrijk. De Groene Kerk vormt zo een netwerk van kerken, nu al zo’n 79, die elkaar stimuleren, scherp houden en ideeën uitwisselen.
  2. Genade van boven, warmte van onder... het Fundament
    Pastoor Cees van Lent had een briljant idee. Onder de kerk bevond zich een kelderachtige ruimte. Deze ruimte werd uitgegraven en ingericht als zaal met kook­gele­gen­heid en toiletten. Zo ontstond het Fundament. Het bijzondere eraan was dat de verlichting, verwarming en kook­gele­gen­heid hun energie kregen van zonnepanelen. Het hele dak van de kerk werd er mee belegd, en een warmtepomp­in­stal­latie haalt warmte uit de grond. Voor die periode dat er niet genoeg energie is, is er aanvulling mogelijk vanuit de reguliere bronnen. Tegelijkertijd: bij veel zon levert de kerk energie aan het stadsnet. ‘Kracht van boven en warmte van onder’, zo noemt pastoor Cees van Lent het. Op de vraag of de investering er in zijn leven uitkomt, antwoordt hij: “dit is voor de generatie na mij!”

 

Gesprek

Uit het gesprek na deze inleidingen neem ik de volgende notities in de vorm van vragen:

  • Waar kun je de Nederlandse vertaling krijgen van de encycliek?
    De Nederlandse vertaling in de vorm van een boekje komt eind september be­schik­baar en is te bestellen bij de RK Kerkprovincie. Een vertaling is nu al be­schik­baar op internet via www.rkdocumenten.nl
  • Is er een stappenplan voor parochies om de encycliek in te voeren?
    Helaas niet in Nederland. Er is wel een special be­schik­baar van de Missionaire Agenda met een handleiding voor een geloofs­ge­sprek.
  • Is de invoering van milieu tips kostenbesparend?
    De vraag is: is een besparing kosteneffectief? Dat wil zeggen werkt de maatregel ook op de langere termijn? Is de besparing ook werkelijk een besparing, worden de verborgen kosten ook meegenomen? En voldoet de besparing ook aan het sociale aspect? Geen koffie meer drinken na afloop van de viering, of de kerk niet meer verwarmen zal vanuit milieu oogpunt best besparen, maar tast het sociale aspect van de kerk aan. Het is daarmee niet echt kosteneffectief.
  • Wanneer ben je precies een Groen Kerk?
    Je kunt het als parochie aanvragen. Je verplicht je dan om ieder jaar een plan te maken hoe je het milieu dit jaar wil verbeteren. Dat kan met simpele stappen, zoals gebruik maken van gerecycled papier voor de printer of het organiseren van een informatie­avond. Wat belangrijk is dat je ieder een plan maakt met nieuwe voorstellen en deze ook uitvoert. Mocht je dat willen dan is het mogelijk om een bord op de gevel van de kerk te hangen met de tekst: Groene Kerk! Op 10 oktober is de jaarlijkse Groene Kerkdag, een dag vol inspiratie en goede ideeën.
  • Hoe maak je de spirituele dimensie concreet?
    De spirituele dimensie maak je concreet via de liturgie, via gebed, lezingen of voordrachten in kringen of groepen.
  • Hoe bevorder je de zorg voor de schepping als kerk ook buiten de kerk?
    Door als parochie aansluiting te zoeken met lokale partijen en organisaties die zich ook inzetten voor een beter milieu. Door zelf actie te ondernemen als parochie en dit kenbaar te maken in de publi­ci­teit. Zo kan de parochie een teken van hoop en onder­steuning zijn.

Informatie




Gerelateerde nieuwsberichten

woensdag, 15 mei 2019Verslag Laudato sií -avonden
donderdag, 1 oktober 2015Willibrordzondag in teken van Laudato Sií
dinsdag, 25 augustus 2015Nederlandse vertaling Laudato Si



Bisdom Haarlem - Amsterdam • Postbus 1053 • 2001 BB  Haarlem • (023) 511 26 00 • info@bisdomhaarlem-amsterdam.nlDisclaimerDeze website is gerealiseerd door iMoose