Bisdom Haarlem-Amsterdam










Delen:
meld deze pagina op Twitter meld deze pagina op Facebook
Volgen:
link naar de RSS Feed van de laatste nieuwsberichten volg Bisdom Haarlem-Amsterdam op Twitter volg Bisdom Haarlem-Amsterdam op Facebook

Priesterstudenten maken gregoriaanse kerst-cd

gepubliceerd: donderdag, 19 november 2009
Drie priesterstudenten hebben een cd uitgebracht met gregoriaanse advent- en kerstzang.

De cd, Lux (licht), is opgenomen in de kapel van het grootseminarie van het bisdom Haarlem-Amsterdam in Vogelenzang.

Gino Martina (20), Johannes van Voorst (21) en Sander Zwezerijnen (21) hebben tijdens hun studie alledrie als cantor ervaring opgedaan in het zingen van gregoriaans repertoire. Ook hebben ze uitvoeringspraktijken bestudeerd, en les gehad bij de Benedictijnen in Vaals.

Sander: “Er zijn ook jonge mensen die graag gregoriaans zingen. We wilden een fris geluid laten horen, met wat nieuw elan. Ook hopen we met deze cd de vreugde van kerst uit te dragen: dat Christus het licht is voor alle mensen.”

De cd Lux kost € 12,50, verzend­kos­ten € 2,00

Bestel­a­dres:
Groot­semi­narie Sint-Wil­li­brord
Zil­ker­duin­weg 375
2114 AM Vo­ge­len­zang
Tel. 0252 345-345
E-mail: post@tilten­berg.org

Voor nadere inlich­tingen: Sander Zwezerijnen, 06 - 27 57 28 79





Zingen met lichaam en ziel

Drie jonge pries­ter­stu­denten hebben een cd gemaakt met gre­go­ri­aanse kerst­mu­ziek. Een gesprek over oude hand­schriften, nieuw elan en het Licht van de­cem­ber.

door Jim Schil­der

Hoe kom je als jon­gere te­gen­woor­dig in aanra­king met een eeuwen­oude muzieksoort als het gre­go­ri­aans?

Gino Martina (20):“Bij ons in de pa­ro­chie wer­den som­mi­ge onder­de­len van de mis in het gre­go­ri­aans gezongen. Later ben ik ook in een klooster geweest waar alles in het gre­go­ri­aans ging, en dat sti­mu­leerde wel.”

Johannes van Voorst (21):“Mijn hele leven heb ik veel kerk­mu­ziek gehoord. Ook gre­go­ri­aans, en dat is een van mijn favoriete soorten gewor­den. Het is heel een­vou­dig en krach­tig tege­lijk. Door het zelf te zingen, heb ik nog meer gemerkt hoe de muziek de tekst verrijkt, dat je de diepte van de tekst meer gaat begrijpen.”

Sander Zwezerijnen (21):“Als je een kerk binnenloopt en je hoort gre­go­ri­aans, dan word je van­zelf stil. Ook al versta je de tekst niet, het roept op tot be­zin­ning, tot rust. Een beetje hemel op aarde, zeg maar. De melodieën zijn ook over een periode van vele eeuwen tot stand geko­men. Er zit joodse cultuur in, Romeins, Ambrosiaans, Germaans… Eigen­lijk een heel breed kleurenpalet, dat zorgt voor een mooi schil­derij.”

Ze zijn pries­ter­stu­dent aan het groot­semi­narie van het bisdom Haar­lem-Am­ster­dam in Vo­ge­len­zang. Johannes was er cantor (voorzan­ger), Gino en Sander zijn dat nu nog. Voor de vele li­tur­gische vie­rin­gen in de kapel van het semi­na­rie zoeken zij het repertoire uit, zingen voor en nemen de solopartijen voor hun reke­ning.

Soms is dat gre­go­ri­aans. Al doende kregen ze daar meer aar­dig­heid in, en in hun vrije tijd waren ze steeds vaker in de kapel te vin­den om nieuw repertoire te oefenen. Ze maakten een paar korte opnamen voor YouTube, die in korte tijd tien­dui­zend keer wer­den bekeken. Bij de Bene­dic­tijnen in Vaals kregen ze afgelopen zomer zangles, en in de herfst namen ze met een geleende digitale recor­der de twin­tig nummers op voor de cd.

We ont­moe­ten de zan­gers in de huis­ka­mer van het semi­na­rie, met uit­zicht op de kapel. En vragen wat deze cd toevoegt aan de vele die er al zijn.

Sander:“We wil­den laten horen dat er ook jonge mensen zijn die graag gre­go­ri­aans zingen. Dat de muziek mis­schien wel oud is, maar nog steeds in zwang. Ook wil­den we een fris geluid laten horen, met wat nieuw elan. We zingen iets vlotter dan wat gewoon was, en proberen tot een zo authen­tiek moge­lijke in­ter­pre­ta­tie te komen.”

Hoe kom je erachter wat authen­tiek is?

“Bij gre­go­ri­aans is de symbiose tussen tekst en muziek heel be­lang­rijk; die hebben een grote iner­lijke samenhang. De muziek is op die bepaalde manier ontstaan omdat de tekst op die bepaalde manier is ge­schre­ven, en in de li­tur­gie die functie heeft. De muziek is het uitdrukken van de tekst op een bepaalde plek in de li­tur­gie. Het gaat er om dat de tekst zo mooi moge­lijk uit­komt. Vaak lukt dat beter als er wat meer swung in zit, anders valt het doods neer. De muziek geeft het relief aan in de tekst. De en­thou­siaste koor­lei­der van de Bene­dic­tijnen in Vaals heeft ons bepaalde fun­da­men­tele dingen dui­de­lijk gemaakt. Bij­voor­beeld dat de zang niet sta­tisch is, niet plain chant, zoals de Britten zeggen (‘platte zang’), maar dat je lichaam en ziel erin betrekt.”

Zongen ze eeuwen gele­den ook met die swung?

Johannes:“We doen dat ook aan de hand van hand­schriften die je kunt vin­den in het Graduale Triplex, het gre­go­ri­aanse zang­boek voor de mis. Je hebt de stan­daardno­ta­tie, die zo’n eeuw oud is. Maar er zijn be­lang­rijke hand­schriften die toen nog niet zo bekend waren of niet goed bestu­deerd. Die zijn pas een jaar of der­tig voor het grote publiek be­schik­baar. Steeds beter kan men on­der­schei­den wat die hand­schriften betekenen voor de nuances in melodie en tekst.”

Sander:“Toen het chris­ten­dom begon, was er na­tuur­lijk nog geen typisch chris­te­lijke muziek. Men zong, en gaf dat door via overleve­ring. Dat dreigde op zeker moment in verval te raken. Om te voor­ko­men dat men de mooie, grote com­po­si­ties – die soms improviserend tot stand waren geko­men – zou kwijtraken, zijn er hulp­te­kens op papier gezet. Eerst had­den ze alleen de tekst, en daarboven hebben ze tekens geplaatst, maar daar kon je moei­lijk de toonhoogte uit aflezen. Vanaf de elfde, twaalfde eeuw zijn ze de toonhoogte gaan noteren. In het Graduale Triplex zijn twee hand­schriften toe­ge­voegd uit de negende en tiende eeuw. Nee, we hoeven niet meer zelf de biblio­the­ken in te duiken, dat hebben de monniken van Solesmes gedaan. Bovendien kun je te­gen­woor­dig via in­ter­net nog veel meer hand­schriften vin­den, en die kun je ver­ge­lij­ken.”

Meestal wordt gre­go­ri­aans gezongen door een koor van enige omvang. Jullie doen het met zijn drieën. Kan dat?

Johannes:“Mis­schien is het zo wel mak­ke­lijker. Je bent iets flexibeler. Met een groot koor ga je het eer­der wat min­der licht zingen.”

Waarom heet de cd Lux?

Johannes:“Dat is Latijn voor ‘licht’. De cd is gericht op advent en kerst, en dat heeft alles te maken met res­pec­tie­ve­lijk het uitzien naar en het verwel­ko­men van het licht. Het gaat om de opgaande zon die op aarde komt: Christus. Voor de hoes hebben we daarom gekozen voor foto’s van lich­tele­menten in de kapel van het semi­na­rie, zoals kaarsen, maar ook een bundel zonlicht die door een raam binnenvalt.”

Sander:“Lux is het eerste woord van de introïtus of intredezang van de dage­raads­mis. Die wordt met kerst in pa­ro­chies niet veel meer gevierd, maar vroe­ger wel, bij het opkomen van de zon. De vreugde van kerst hopen we dan ook met deze cd uit te dragen: dat Christus het licht is voor alle mensen.”

Gino:“Ik hoop dat de luis­te­raars geraakt wor­den door de manier waarop wij zingen. Mis­schien dat het voor iemand aan­lei­ding is om eens naar de kerk te gaan. En om God (weer) in zijn leven toe te laten.”







Bisdom Haarlem - Amsterdam • Postbus 1053 • 2001 BB  Haarlem • (023) 511 26 00 • info@bisdomhaarlem-amsterdam.nlDisclaimerDeze website is gerealiseerd door iMoose