Bisdom Haarlem-Amsterdam













Delen:
meld deze pagina op Twitter meld deze pagina op Facebook
Volgen:
link naar de RSS Feed van de laatste nieuwsberichten volg Bisdom Haarlem-Amsterdam op Twitter volg Bisdom Haarlem-Amsterdam op Facebook

Driekoningen

6 januari - in Nederland gevierd op 2 januari 2022

gepubliceerd: zondag, 2 januari 2022

In andere lan­den wordt het feest van Drie­ko­nin­gen groter gevierd dan in Neder­land: In Duits­land trekken als de drie koningen verklede kin­de­ren langs de huizen om er te zingen en daar­mee geld op te halen voor een goed doel (Stern­singen). Italië viert dan Befana (verge­lijk­baar met ons Sin­ter­klaas­feest), waarbij de kin­de­ren cadeautjes ont­van­gen. In België en Frank­rijk wordt deze dag een zogeheten koningentaart gegeten. Degene die in zijn stuk taart een bruine boon vindt, of een munt­stuk, is de ‘koning van de dag’.

Huiszegen 2022

Huis­ze­gen

Het is een gebruik om 6 januari een huis­ze­gen aan de voordeur aan te brengen met het jaartal en de letters B, M en C. Deze letters ver­wij­zen naar de namen van de koningen maar ook naar de Latijnse zegen­spreuk: Christus Mansionem Benedicat, wat ‘Christus zegene dit huis’ betekent.

Drie­ko­nin­gen­beeldjes iets dich­ter­bij

Vroe­ger was het een gebruik om de figuurtjes van Drie­ko­nin­gen niet meteen in de kerst­stal te zetten, maar pas op 6 januari. De figuurtjes wer­den elke dag een stapje dichter naar de kerst­stal gezet, ze waren immers nog ‘onderweg’ en zou­den pas op 6 januari de stal bereiken. De kerst­boom werd dan ook na die datum weer afgetuigd (of opgeborgen).

Afbeel­dingen

De oudste afbeel­ding van de geboorte van Jezus is niet van de her­ders in de stal maar van het bezoek van de wijzen uit het Oosten. Bij­voor­beeld op een sarcofaag (marmeren doodskist) uit de vierde eeuw (onder). Of op een mozaïek in een kerk in Ravenna (Italië) uit de zesde eeuw (boven).

Marmeren doodskist met afbeelding van de wijzen

Wijzen of koningen?

Wijzen of koningen? Het Matteüsevan­ge­lie (2,1-12) spreekt over ‘wijzen uit het Oosten’, zon­der daarbij een aantal te noemen. In de traditie en kunst kennen we er drie, van­wege de drie geschenken die ze aanbie­den. In de Griekse taal van het evan­ge­lie staat het woord ‘μαγοι’, magiërs. Het zijn astronomen/astrologen uit het Perzisch-Babylo­nische Rijk (thans: Irak), ‘wijze mannen’ die wer­den ge­waar­deerd door koningen. Voor joden en chris­te­nen waren ze mediums, tove­naars of waarzeg­gers, absoluut niet te ver­trouwen en dien­den niet geraadpleegd te wor­den door gelo­vi­gen.

Door ver­schil­lende volks­ver­halen en ge­schrif­ten van kerk­ge­leer­de Tertullianus (160-230) zijn ze koningen gewor­den, omdat de tekst van Matteüs doet denken aan de profeet Jesaja (60,3): “Volkeren komen naar uw licht, koningen naar de glans van uw dageraad”. Deze koningen wer­den daar­mee een metafoor voor het idee dat heersers van alle volken zich onderwierpen aan Jezus en het chris­ten­dom.

Kleurplaat

Kleurplaat Kerstmis

Kleur de kleurplaat in en stuur deze met de beant­woorde vragen vóór 15 januari 2022 naar: Redactie SamenKerk, Postbus 1053, 2001 BB  Haar­lem. Vermeld je naam, adres en leef­tijd. Voor de vijf mooiste inzen­dingen hebben we een cadeau!

  1. Hoe heet het feest dat we op 6 januari vieren?
  2. Waar komt de jongste wijze vandaan?
  3. Welke namen hebben de wijzen uit het Oosten?
  4. Waarom gaven zij mirre als cadeau aan Jezus?
  5. Wat doen kin­de­ren in Duits­land op 6 januari?

Symboliek geschenken

Klassiek wordt de volgende symboliek toege­schre­ven aan de geschenken:

  • Goud: Ko­nin­klij­ke status van het Kind
  • Wierook: God­de­lijk­heid van Jezus
  • Mirre: Zijn menswor­ding (vanuit het idee: balsem voor de dode)

Sint Bernardus van Clairvaux (1090-1153) kende er de volgende symboliek aan toe:

  • Goud: Om de armoede te verlichten
  • Wierook: Om de stank uit de stal te verjagen
  • Mirre: Om het kind mee te ver­zorgen

Drie wijzen

Wie waren de wijzen?

De afbeel­ding van de wijzen uit het Oosten is vol symboliek om uit te dragen dat ie­der­een geno­digd is zich tot het Kind en zijn Moeder te richten: de hele wereld en alle mensen. Volks­tra­di­tie heeft hen ook namen gegeven:

  • Melchior: Middel­ba­re man, 40 jaar, vastbera­den, man van actie, Azië
  • Balthasar: Oude man, 60 jaar, wit haar, Europa
  • Casper: Jonge man, 20 jaar, jeug­dig en­thou­sias­me, Afrika

De wijzen uit het Oosten volg­den een ster. Astronomen, Bijbelkenners en andere weten­schappers hebben eindeloos gedebat­teerd over de ster van Beth­le­hem. Was het een supernova of een komeet, of iets anders? Meest waar­schijn­lijk is het een beschrij­ving van een drie­vou­dige conjunctie van de planeten.





Bisdom Haarlem - Amsterdam • Postbus 1053 • 2001 BB  Haarlem • (023) 511 26 00 • info@bisdomhaarlem-amsterdam.nlDisclaimerDeze website is gerealiseerd door iMoose