Bisdom Haarlem-Amsterdam










    Ponitificale Mis

    Een ponti­fi­cale Mis is een plech­tige Eucha­ris­tie­vie­ring die wordt opgedragen door een bis­schop (of iemand met bis­schop­pe­lijke bevoegd­heid, zoals een abt met mijter).

    Kenmerken

    • cele­brant is een bis­schop
    • gebruik van bis­schop­pe­lijke tekenen: mijter, staf, ring
    • vaak met diaken, subdiaken (in de oudere vorm), acolieten, wierook
    • gezon­gen delen (koor, cantor)
    • sterke ceremoniele en sym­bo­li­sche rijkdom

    Zo’n Mis wordt meestal gevierd bij

    • ka­the­drale vie­rin­gen
    • hoog­feesten (Pasen, Kerst­mis, Chrisma­mis)
    • pries­ter­wij­dingen, diaken­wij­dingen
    • jubilea of bij­zon­dere gelegen­he­den

    Be­lang­rijk: “ponti­fi­caal” slaat dus niet op de paus alleen, maar op het ambt van bis­schop (pontifex).

    Andere aandui­dingen voor de H.Mis

    stille Mis Geen zang, meestal zon­der diaken; een­vou­digste vorm.
    gelezen Mis Alles wordt ge­spro­ken (niet gezon­gen); iets uit­ge­brei­der dan een stille Mis.
    gezon­gen Mis
    (Missa cantata)    		 De Mis wordt gezon­gen, maar zon­der diaken en subdiaken.
    plech­tige Mis
    (Missa solemnis)    		 Met pries­ter, diaken en subdiaken; veel zang en ceremonie.
    ponti­fi­cale Mis Hoogste plech­tig­heids­vorm, gevierd door een bis­schop.
    convents­mis Dage­lijkse Mis in kloosters, samen met de gemeen­schap.
    pa­ro­chie­mis Hoofd­mis van een pa­ro­chie, vaak op zon­dag.
    votief­mis Mis met een speciaal intentie-thema (bijv. Heilig Hart, Maria).
    requiem­mis /
    uit­vaart­mis    		 Voor over­le­de­nen (in de nieuwe vorm meestal “uit­vaartlitur­gie”).
    huwe­lijks­mis Eucha­ris­tie­vie­ring met huwe­lijksin­ze­gening.
    gezins­mis Aan­ge­paste vorm qua uitleg en zang.

    Deze katholieke woordenlijst is nog in ontwikkeling.
    Aan de beschrijvingen wordt nog geschaafd.
    © Copyright 2026 Bisdom Haarlem-Amsterdam




    Bisdom Haarlem - Amsterdam • Postbus 1053 • 2001 BB  Haarlem • (023) 511 26 00 • info@bisdomhaarlem-amsterdam.nl • Disclaimer • Deze website is gerealiseerd door iMoose