Patriarchaat

Patriarchaat betekent een ker­ke­lijke rechts­kring of waar­dig­heid die wordt geleid door een patriarch - een bis­schop met een zeer hoge rang binnen de hiërarchie van de Kerk.

Twee bete­ke­nissen

1. Het ambt van patriarch
   Een patriarch is een bis­schop die aan het hoofd staat van een groot, vaak his­to­risch be­lang­rijk kerk­ge­bied. Zijn titel duidt op oudste gezag in de Kerk­struc­tuur, ouder dan die van een aarts­bis­schop of me­tro­po­liet.
   Binnen de Rooms-Katho­lieke Kerk zijn patriarchen onder­ge­schikt aan de paus, maar genieten ze wel grote autonomie in hun eigen ritus of gebied.
2. Het territorium of de kerk­ge­meen­schap
   Een patriarchaat kan ook het gebied of de kerk zelf aandui­den die onder het gezag van een patriarch valt, zoals het “Patriarchaat van Antiochië” of het “Latijns Patriarchaat van Jeru­za­lem”.

Binnen de katho­lieke Kerk

De katho­lieke Kerk kent ver­schil­lende patriarchaten, vooral in de oosterse katho­lieke kerken die in gemeen­schap zijn met Rome. Voor­beel­den:

• Patriarchaat van Alexandrië (Koptisch-Katho­liek)
• Patriarchaat van Antiochië (Maroni­tisch, Syrisch, Melki­tisch)
• Patriarchaat van Babylon (Chaldeeuws)
• Patriarchaat van Cilicië (Armeens-Katho­liek)

Daar­naast bestaan er ook Latijnse patriarchaten, zoals:

• Het Latijns Patriarchaat van Jeru­za­lem (herop­ge­richt in de 19e eeuw)
• (His­to­risch) Patriarchaat van Venetië, Lissabon, en Indië - vooral ereti­tels zon­der zelf­stan­dige juris­dic­tie.

Deze katholieke woordenlijst is nog in ontwikkeling.
Aan de beschrijvingen wordt nog geschaafd.
© Copyright 2026 Bisdom Haarlem-Amsterdam