Bisdom Haarlem-Amsterdam










    Ondergrondse Kerk

    De onder­grondse Kerk ver­wijst naar katho­lieke gelo­vi­gen en gemeen­schappen die hun geloof in het geheim moeten beleven, vaak omdat open­lijke gods­dienstbe­oefe­ning verbo­den of gevaar­lijk is. Een ander begrip voor de onder­grondse Kerk is Kerk van de Stilte.

    Wat betekent "onder­gronds" hier?

    • Niet let­ter­lijk onder de grond, maar verborgen voor de buiten­we­reld, zoals:

      • in privéwoningen vieren van de eucha­ris­tie,

      • clandes­tiene semi­na­ries,

      • geheime doop of catechese,

      • geen offi­cië­le erken­ning of bescher­ming van de over­heid.

    Waarom bestaat een onder­grondse Kerk?

    Omdat in som­mi­ge lan­den of periodes de katho­lieke Kerk:

    • Werd verbo­den, onderdrukt of ver­volgd,

    • Niet erkend werd door de staat,

    • Moest kiezen tussen trouw aan Rome of on­der­wer­ping aan een staats­ge­stuurde ‘offi­cië­le Kerk’.

    Voor­beel­den uit de ge­schie­de­nis

    1. Sovjetunie en Oost-Europa (20e eeuw)

    • In communis­tische regimes wer­den katho­lieke bis­schop­pen, pries­ters en gelo­vi­gen ver­volgd.

    • De Kerk ging onder­gronds om de band met Rome te behou­den.

    • In lan­den als Oekraïne, Tsjecho-Slowakije en Litouwen ontston­den geheime net­werken van pries­ters en reli­gi­euzen.

    2. China (vanaf 1949 tot heden)

    • De Chinese over­heid erkent enkel de Patriot­tische Katho­lieke Vereni­ging, die niet onder gezag van de paus valt.

    • Veel katho­lieken wei­geren deze structuur en vormen een onder­grondse Kerk, trouw aan de paus.

    • De situatie blijft gevoelig, ondanks recente pogingen tot diplo­ma­tieke toe­na­de­ring tussen het Vati­caan en China.

    3. Re­for­ma­tie en ver­vol­ging (16e-17e eeuw)

    • In lan­den als Engeland en Neder­land tij­dens de Re­for­ma­tie, moesten katho­lieken hun geloof in schuil­kerken uit­oefe­nen.

    • Dit gold ook voor geheime pries­ter­scho­len (zoals het Engelse College in Rome) en mis­sio­na­rissen die stiekem terug­keer­den.

    Belang voor de Kerk

    De onder­grondse Kerk toont:

    • Vast­hou­dend­heid in geloof,

    • Trouw aan het pau­se­lijk gezag,

    • De prijs van gewetens­vrij­heid in vijan­dige regimes.

    Veel leden van de onder­grondse Kerk zijn later zalig of heilig verklaard, als mar­te­la­ren of belij­ders.

    Deze katholieke woordenlijst is nog in ontwikkeling.
    Aan de beschrijvingen wordt nog geschaafd.
    © Copyright 2026 Bisdom Haarlem-Amsterdam




    Bisdom Haarlem - Amsterdam • Postbus 1053 • 2001 BB  Haarlem • (023) 511 26 00 • info@bisdomhaarlem-amsterdam.nl • Disclaimer • Deze website is gerealiseerd door iMoose