Noveen

Het woord ‘noveen’, in het Latijn ‘novena’, betekent ‘negen’. Een noveen is een gebed van negen opeen­volgende dagen verbon­den met een bepaalde intentie, door de bid­der zelf te bepalen.

Bij­voor­beeld: de gene­zing van een zieke, voor vrede, voor werk, om een goede uit­komst in een bepaalde situatie, om hulp tij­dens een moei­lijke periode, om een goede beslis­sing te nemen. Men kan bid­den tot God, Jezus, Maria, Jozef, de Engelbe­waar­der of een Heilige. De oorsprong van een ‘noveen’ vin­den we in de Bijbel, wanneer na de Hemel­vaart van de Heer de apos­te­len samen met Maria bid­den (Pinkster­noveen) in afwach­ting van de Heilige Geest (vgl. Hand.1,4-14).

Waarom precies negen dagen?

• Het getal 9 is in de katho­lieke traditie een symbool van vol­tooi­ing, afron­ding en overgang naar iets nieuws.
• Het ver­wijst vaak naar de 9 dagen die de apos­te­len (samen met Maria) in gebed doorbrachten tussen Hemel­vaart en Pink­ste­ren (Han­de­lin­gen 1-2).

Noveen­kaars

Omdat men niet negen dagen aan één stuk kan bid­den, kan men een noveen­kaars aansteken die negen dagen lang, dag en nacht, blijft bran­den voor een bepaalde intentie. Het is een kaars vervat in een plastic of glazen beker (met een mooie afbeel­ding erop) zodat er geen kaarsvet verloren gaat tij­dens het bran­den.

Voor­be­rei­dingsnovenen op grote feesten

• Kerst­noveen (16 t/m 24 de­cem­ber) Dit is een oude noveen die de komst van Jezus voor­be­reidt. Vaak wor­den de “O-antifonen” (O Wijs­heid, O Adonai, etc.) gebe­den. Ze ein­digt op kerst­avond.
• Pinkster­noveen (tussen Hemel­vaart en Pink­ste­ren) Dit is de aller­eerste noveen, waar we het eer­der over had­den. Hij wordt nog steeds door veel pa­ro­chies en bis­dom­men aange­moe­digd.
• Noveen tot de God­de­lijke Barm­har­tig­heid (Goede Vrij­dag t/m zater­dag voor de Barm­har­tig­heids­zon­dag) Deze noveen komt uit het dag­boek van de heilige Faustina Kowalska. Ze begint op Goede Vrij­dag en ein­digt de dag voor de Zondag van de God­de­lijke Barm­har­tig­heid (de zon­dag na Pasen). Ze is erg populair we­reld­wijd.

Andere be­lang­rijke novenen in het jaar

• Noveen tot de heilige Jozef (10 t/m 18 maart) - vaak gebe­den rond zijn feest­dag op 19 maart.
• Noveen tot de heilige Thérèse van Lisieux (“de kleine bloem”) - populair, vaak in ok­to­ber rond haar feest.
• Noveen tot Sint-Antonius van Padua - soms negen dins­da­gen voor zijn feest (13 juni).
• Noveen tot het Heilig Hart van Jezus - vaak in juni (de maand van het Heilig Hart).
• Noveen tot de On­be­vlekte Ont­van­ge­nis / Maria - rond 8 de­cem­ber of in mei (Maria­maand).

Daar­naast zijn er novenen tot allerlei heiligen (bijv. Don Bosco, Clemens Hofbauer, Judas Taddeüs voor hope­loze zaken, etc.) die je op elk moment kunt bid­den, maar vaak starten ze een aantal dagen voor de feest­dag van die heilige.

Deze katholieke woordenlijst is nog in ontwikkeling.
Aan de beschrijvingen wordt nog geschaafd.
© Copyright 2026 Bisdom Haarlem-Amsterdam