Miseriklok

Een miseriklok (ook wel doodsklok of zielklok) is in katho­lieke traditie een kerkklok die speciaal geluid wordt bij over­lij­den of uit­vaart.

Functie

• Het lui­den van de miseriklok was bedoeld om de gemeen­schap te in­for­meren dat iemand overle­den was.

• Het geluid riep de gelo­vi­gen op tot gebed voor de over­le­de­ne en diens ziel (miserere nobis - “ontferm U over ons”).

• Tijdens een begrafenis of rouw­plech­tig­heid werd de klok opnieuw geluid om het lichaam naar de kerk en het kerkhof te be­ge­lei­den.

Symboliek

• Het klokkengelui herinnerde de leven­den aan de ver­gan­ke­lijk­heid van het leven en de nood­zaak van gebed en boete.

• Het was een roep om barm­har­tig­heid voor de over­le­de­ne. Vandaar ook de naam miseriklok, van het Latijnse misericordia (“barm­har­tig­heid”).

Gebruik

• Vaak werd een kleinere klok van de toren voor dit doel ge­re­ser­veerd.

• In som­mi­ge streken was er een verschil in luid­pa­troon af­han­ke­lijk van geslacht of leef­tijd van de over­le­de­ne (bij­voor­beeld driemaal lui­den voor mannen, tweemaal voor vrouwen, eenmaal voor kin­de­ren).

Deze katholieke woordenlijst is nog in ontwikkeling.
Aan de beschrijvingen wordt nog geschaafd.
© Copyright 2026 Bisdom Haarlem-Amsterdam