Heilsgeschiedenis

De term heilsge­schie­de­nis (historia salutis) wordt in de katho­lieke theo­lo­gie gebruikt om de hele ge­schie­de­nis van Gods han­de­len met de mens te be­schrij­ven, met als doel ons heil (ons uit­ein­delijke behoud en gemeen­schap met God).

Kernidee

• Heilsge­schie­de­nis is het verhaal van de open­ba­ring: hoe God zich door de eeuwen heen gelei­de­lijk heeft geopen­baard en de mens­heid naar Christus heeft geleid.

• Het hoogte­punt is de menswor­ding, het lij­den, de dood en de ver­rij­ze­nis van Jezus Christus, het middel­punt van de heilsge­schie­de­nis.

• Vanuit katho­liek per­spec­tief gaat de heilsge­schie­de­nis door in de Kerk, waar Christus zijn heil te­gen­woor­dig stelt via de sacra­menten en de ver­kon­di­ging.

Grote lijnen van de heilsge­schie­de­nis

1. Schep­ping - God schept de wereld en de mens uit liefde.

2. Zondeval - de mens wendt zich af van God, waardoor verlos­sing nodig wordt.

3. Oud Verbond - God sluit verbon­den met Noach, Abraham, Mozes en het volk Israël; de Wet en de Profeten berei­den de komst van Christus voor.

4. Christus - de vervulling van alle beloften; door zijn Pasen (kruis en ver­rij­ze­nis) brengt Hij red­ding.

5. Kerk en sacra­menten - de heilsge­schie­de­nis gaat ver­der in de ver­kon­di­ging en sacra­men­tele tekenen die Christus aan zijn Kerk heeft toe­ver­trouwd.

6. Eind­tijd / volein­ding - Christus komt weder om te oor­de­len, en er komt een nieuwe hemel en een nieuwe aarde.

Belang in katho­lieke theo­lo­gie

• Heilsge­schie­de­nis is geen gewone ge­schie­de­nis, maar een theo­lo­gische in­ter­pre­ta­tie van de tijd: alles krijgt bete­ke­nis in relatie tot Gods heils­plan.

• De litur­gie van de Kerk herinnert voort­du­rend aan die heilsge­schie­de­nis: bv. in de Paas­nacht wordt de hele lijn van schep­ping tot ver­rij­ze­nis gezon­gen en gelezen.

• Cate­chis­mus van de Katho­lieke Kerk (§1066 e.v.) ziet litur­gie en sacra­menten als actualise­ring van de heilsge­schie­de­nis.

Deze katholieke woordenlijst is nog in ontwikkeling.
Aan de beschrijvingen wordt nog geschaafd.
© Copyright 2026 Bisdom Haarlem-Amsterdam