Bisdom Haarlem-Amsterdam









Feest van de kerkwijding

18 November

gepubliceerd: woensdag, 18 november 2026
foto: Mgr. Eric van Teijlingen
Zicht op de koepel van de Sint-Pieter vanaf de Via Aurelia
Zicht op de koepel van de Sint-Pieter vanaf de Via Aurelia

Vandaag, 18 no­vem­ber, is het litur­gisch feest van de kerk­wij­ding van de pau­se­lijke basilieken van Sint Petrus (in het Vati­caan) en Sint Paulus-buiten-de-Muren in Rome.

De apos­te­len Petrus en Paulus stierven tij­dens de ver­vol­gingen onder keizer Nero (na de stadsbrand van zomer 64) de mar­tel­dood. Daarbij wor­den de jaartallen 64 of 67 genoemd. Petrus werd (op z’n kop) ge­krui­sigd in het Circus van Caligula en Nero bij de Vati­caanse heuvel en Paulus werd aan de Via Ostiense ont­hoofd. Beiden wer­den nabij de plek van hun executie begraven.

In het mid­den van de tweede eeuw werd bij ieders graf een monu­mentje geplaatst. Deze monu­mentjes wor­den genoemd in een schrifte­lijke bron van rond het jaar 200. De pries­ter Gaius noemt daarin de aanwe­zig­heid van een trophaion (een trofee) op het graf van Paulus aan de Via Ostiense en op het graf van Petrus op het Vati­caan.

In de eerste helft van de vierde eeuw bouwt keizer Constan­tijn de Grote op bei­der plekken een basiliek, een gebouw voor sa­men­komsten. Volgens traditie wer­den deze op 18 no­vem­ber 326 door paus Silvester I gewijd.

In de zes­tien­de eeuw werd de Vati­caanse basiliek, de St.-Pieters­basi­liek, ver­vangen door een nieuw kerk­ge­bouw, het hui­dige. De bouw begon in 1506 en het duurde 120 jaren. Op 18 no­vem­ber 1626 - vandaag precies 400 jaar gele­den - wijdde paus Urbanus VIII (Barbarini) dit gebouw tot kerk. De consecratie­plech­tig­heid duurde uren.

In de Wereld­kerk gedenkt men vandaag deze kerk­wij­ding: in het getij­den­ge­bed als in de Eucha­ris­tie­vie­ring. In Rome is het feest. En dan vooral in de Sint-Pieters­kerk, waar woens­dag­mid­dag paus Leo XIV een fees­te­lij­ke dank­vie­ring leidt.

Meer in­for­ma­tie

Wie meer wil weten over de Sint-Pieter, kan deze artikelen die in bisdom­blad SamenKerk zijn ver­sche­nen lezen:

Trivia

Templum VaticanumMis­schien herkent u deze aandui­ding in het marmer van een bezoek aan de Sint-Pieter. Het is een inscriptie met de afme­tingen van de Basiliek van Sint-Pieter in het Vati­caan.

  • TEMPLVM VATICANVM = “Vati­caanse Tempel” (de tra­di­tio­nele Latijnse naam voor de Sint-Pieter­basi­liek).
  • PAL · ROM · 837 ✶ M · 186 · 36 = 837 Romeinse palmen (palmi romani), wat overeen­komt met ongeveer 186,36 meter. Een Romeinse palm was een oude Ita­li­aanse lengtemaat (ongeveer 22,34 cm).
  • ADDITIS · PARIETIBVS = “met de toe­ge­voegde muren” (ver­wij­zend naar de verlen­ging/aan­bouw van de kerk, vooral de lange mid­denbeuk door Carlo Maderno).
  • PAL · 862 · 8 · 3 = de lan­gere maat inclusief die toevoe­gingen: 862 palmen en 8,3 (delen).



Bisdom Haarlem - Amsterdam • Postbus 1053 • 2001 BB  Haarlem • (023) 511 26 00 • info@bisdomhaarlem-amsterdam.nl • Disclaimer • Deze website is gerealiseerd door iMoose