Haarlemse Heilige Huisjes
Stel je voor: je wandelt langs de Jan Gijzenkade in Haarlem-Noord en opeens sta je in een openlucht-galerij van heiligen. Welkom bij de Heilige Huisjes - een van de leukste en meest bijzondere woonwijken van Haarlem!
Een katholiek sprookje uit de jaren ’30
In 1930-1932 bouwde de R.K. Coöperatieve Woningbouwvereniging ‘St. Jozef’ 61 ruime huizen speciaal voor grote katholieke gezinnen (denk: 6 kinderen of meer). Architect Jacques van Velsen ontwierp de knusse woningen met badkamer, voortuin en mooie gevels - pure luxe voor die tijd (huur: slechts 5 gulden per maand!).
Maar het échte pareltje? Mari Andriessen (toen nog een jonge, onbekende Haarlemse beeldhouwer) kreeg zijn eerste grote opdracht: voor bijna elk huis een unieke heiligenbeeld in Franse zandsteen. In totaal zijn het er 58! Van Sint-Jozef en Sint-Franciscus tot Sint-Liduina en Sint-Barbara - elke gevel vertelt een eigen verhaal. De pastoor noemde het bij de inwijding in 1932 een “stenen litanie van alle heiligen”. En zo kreeg het wijkje zijn bijnaam: de Heilige Huisjes.
Waarom je ze móét zien
- Kunst op straat: Wandelen langs de Jan Gijzenkade, Eemstraat en Lekstraat voelt als een heiligen-quiz. Kun jij ze allemaal herkennen?
- Gemeentelijk monument sinds 2009 en in 2011 prachtig opgeknapt.
- Verhalen voor iedereen: Of je nu gelovig bent of gewoon van mooie verhalen en architectuur houdt - hier komt geschiedenis tot leven.
De Heilige Huisjes zijn niet alleen huizen, het zijn kleine kunstwerkjes met een warm hart. Een ode aan grote gezinnen, vakmanschap en een beetje Haarlemse trots.
Ga er eens heen op een zonnige dag, neem een ijsje mee en doe een heiligen-safari met de kids. Wie vindt de Sint-Joris met z’n draak het eerst?
Mari Andriessen
Mari Silvester Andriessen (Haarlem 1897 - Haarlem 1979) was een van de belangrijkste Nederlandse beeldhouwers van de 20ste eeuw. Als zoon van een artistiek katholiek gezin groeide hij op met kunst in het bloed. Hij studeerde aan de Haarlemse Kunstnijverheidsschool, de Rijksakademie in Amsterdam en in München, en ontwikkelde zich tot een vernieuwende kunstenaar die religieuze kunst combineerde met moderne vormen.
De Heilige Huisjes vormden in 1931-1932 één van zijn allereerste grote opdrachten. De jonge Andriessen maakte in Franse zandsteen maar liefst 58 unieke heiligenbeelden - bijna één per huis. Hij deed er ongeveer een week over per beeld en gaf elk een eigen karakter en uitdrukking. Dit project legde de basis voor zijn latere succes: na de oorlog werd hij vooral bekend om indrukwekkende oorlogsmonumenten, zoals het Dokwerker-monument en het Anne Frank-monument in Amsterdam.
Zijn werk in Haarlem-Noord blijft een prachtig voorbeeld van hoe een jonge beeldhouwer met passie en vakmanschap een hele woonwijk tot een openluchtmuseum maakte.
