Het is Pasen voor de Heer

Ons (chris­te­lijke) Pasen kent zijn oorsprong in het joodse Pesach. Ook qua woord. Maar het heeft in de loop van de tijd ook wat hei­dense ele­menten over­ge­no­men, zoals paaseieren en de paashaas. Met het joodse Pesach wordt de uit­tocht uit Egypte her­dacht en daar­mee de be­vrij­ding van de joden van de slavernij. In het Bijbel­boek Exodus hoofd­stuk 14 staat de exodus over de droge bodem van de zee be­schre­ven. Het is een van de Schrift­le­zingen in de paas­wake.

Pesach

Pesach begint met de seder­avond, de avond van 14 Nissan, en duurt zeven of acht dagen. (‘14 Nissan’ is volgens de joodse maankalen­der en verschilt dus per jaar.) Het feest gaat tra­di­tio­neel gepaard met het slachten van een lam, het eten van ongezuurd brood en het drinken van wijn. In de evangeliën wor­den de laatste aardse momenten van Jezus verbon­den met Pesach. Gaandeweg richtten chris­te­nen zich bij Pasen steeds meer op het belang van de ver­rij­ze­nis van Jezus.

Tijdens het Concilie van Nicea (325) werd besloten de connectie tussen Pesach en Pasen meer los te laten. Er werd beslist dat Pasen (als feest van de ver­rij­ze­nis van de Heer) altijd op de zon­dag gevierd wordt na de eerste volle maan van de lente (na 21 maart dus). Om die reden varieert Pasen tussen 22 maart en 25 april en hebben we soms een ‘vroege’ en soms een ‘late’ Pasen. Van­wege een latere kalen­der­ver­an­de­ring (onder paus Gregorius XIII in 1582, die in de Ortho­doxe Kerken niet werd gevolgd) is er tussen West en Oost nog steeds een paasdatumverschil. Op oecu­me­nisch vlak wil het Vati­caan al jaren de paasdatum gelijktrekken.

Paaseieren

Pasen zon­der (chocolade)eieren zal niet gaan. We weten niet beter. Moge­lijk stamt de traditie af van de hei­dense over­tui­ging, dat eieren symbool ston­den voor de vrucht­baar­heid en de geboorte van de lente. Germanen hingen eieren in heilige bomen om de komst van de lente te vieren. Anderen wijzen op de Vasten­tijd voor­af­gaand aan Pasen. In die weken was het voor chris­te­nen verbo­den om vlees en zuivel te eten en door velen wer­den eieren ook als zuivelproduct beschouwd.

Omdat kippen niet stopten met broe­den, had men aan het einde van de Vasten­tijd zo’n overschot, dat het al snel traditie werd om met het begin van Pasen hardgekookte eieren te eten.

Paashaas

De paashaas ontstond onder Duitse pro­tes­tan­ten, die hun kin­de­ren niet het genot van de paaseieren wil­den ont­hou­den. Zo kwamen zij op het idee om de paashaas eieren op paas­zon­dag voor hen te laten verstoppen. De haas is al sinds de oud­heid een vrucht­baar­heids­sym­bool voor het begin van de lente.

Nacht­mis in de Bavo­kathe­draal

In alle pa­ro­chies wordt de Paas­wake gevierd aan de voor­avond van Pasen. Zo ook in de Bavo­kathe­draal waar Mgr. Hendriks bovendien enkele vol­was­se­nen de initiatie­sa­cra­menten zal toedienen. Ieder­een is welkom om 21.00 uur in de Ka­the­drale Basiliek van Sint Bavo te Haar­lem.

(bron: Bisdom­blad SamenKerk)