Mensuur

De mensuur van een pijp in een pijporgel is de ver­hou­ding tussen de lengte en de dia­me­ter (wijdte) van die pijp.

Bete­ke­nis

• De mensuur bepaalt in hoge mate de klankkleur van de pijp.

• Bij gelijke toonhoogte (dus gelijke lengte) kan een pijp smal of wijd gemeten zijn, en daardoor heel anders klinken.

Voor­beel­den

• Wijde mensuur → volle, ronde, flui­tach­tige klank (bv. Gedekt, Holpijp).

• Smalle mensuur → strakke, hel­dere, stralende klank (bv. Prestant, Octaaf).

• Middel­ma­tige mensuur → even­wich­tige klank, vaak gebruikt voor basis­re­gis­ters.

Be­lang­rijk in de orgel­bouw

• Orgel­bouwers gebruiken de mensuur om registers van elkaar te on­der­schei­den en om een bepaalde klank­fa­mi­lie te creëren.

• De mensuur is dus de “klank-handteke­ning” van een pijp.

Kort gezegd: de mensuur is de ver­hou­ding van lengte en dia­me­ter van een pijp en bepaalt hoe die pijp klinkt.

Deze katholieke woordenlijst is nog in ontwikkeling.
Aan de beschrijvingen wordt nog geschaafd.
© Copyright 2026 Bisdom Haarlem-Amsterdam