Responsorium

Een responsorium is een vorm van wisselzang of responsoriale zang. Daarbij zingt een voorzan­ger (cantor of solist) één of meer verzen, en het koor of de gemeen­schap ant­woordt met een vast refrein (het eigen­lijke "responsum" of ant­woord).

Bete­ke­nis en oorsprong

Het woord komt van het Latijnse respon­dere = ant­woor­den. Het responsorium is dus let­ter­lijk een muzikaal en litur­gisch ant­woord op een gelezen tekst uit de Heilige Schrift. Het dient als medi­ta­tie of re­flec­tie op wat er net is voor­ge­le­zen. De teksten zijn meestal ontleend aan de Bijbel en wor­den aan­ge­past aan het feest, de seizoen of de lezing.

Gebruik

In gre­go­ri­aanse zang zijn responsoria vaak prach­tige, melis­ma­tische (versierde) stukken. In de moderne litur­gie wor­den ze soms ge­spro­ken of met een­vou­diger melodieën gezon­gen, vooral als de gemeen­schap alleen bidt. Het doel blijft het­zelfde: na het horen van Gods Woord actief ant­woor­den met gebed en medi­ta­tie.

Deze katholieke woordenlijst is nog in ontwikkeling.
Aan de beschrijvingen wordt nog geschaafd.
© Copyright 2026 Bisdom Haarlem-Amsterdam