Verslag van een diocesane bedevaart

Samen met Mgr. Hendriks in Lourdes

In sep­tem­ber trokken vele pelgrims uit het bisdom Haar­lem-Am­ster­dam naar Lourdes. Som­mi­gen reis­den per bus, anderen per vliegtuig, maar allemaal met het­zelfde doel: enkele dagen los­ko­men van het gewone leven, samen bid­den en vieren, elkaar ont­moe­ten en op weg gaan naar Maria, naar de grot van Massabielle.

• Bekijk ook de foto­se­rie onderaan dit bericht

In samen­wer­king met Christoffel Reizen werd vanuit ons bisdom een bede­vaart geor­ga­ni­seerd voor pa­ro­chies uit ver­schil­lende delen van het bisdom. De pelgrims waren ver­deeld over drie groepen, die namen droegen van bekende plaatsen en symbolen uit Lourdes: Massabielle, Gave en Flambeau.

Groep Massabielle ver­trok op dins­dag 8 sep­tem­ber vroeg in de ochtend vanuit West-Friesland. Onder be­ge­lei­ding van pastoor Nico Knol en pas­to­raal werkster Anne-Marie van Straaten ging de reis via Am­ster­dam-Noord, waar nog andere pelgrims instapten, rich­ting Frank­rijk. Onderweg werd over­nacht in Nevers, de plaats waar Ber­na­dette Soubirous haar laatste levens­ja­ren doorbracht en waar haar lichaam rust in de kapel van het klooster van Saint-Gildard. Juist op deze dag, het feest van de Geboorte van Maria, werd daar samen de Eucha­ris­tie gevierd.

Een dag later, op woens­dag 9 sep­tem­ber, ver­trok­ken de twee vlieg­groepen vanaf Schiphol. Groep Gave stond onder be­ge­lei­ding van pastoor Álvaro Rodríguez Luque en kape­laan Dino Deltin. Groep Flambeau werd begeleid door pastoor Eugène Jonger­den en Ber­na­dette Stronkhorst. Met deze groep reis­den ook ver­schil­lende pelgrims mee uit de Spaans­ta­lige pa­ro­chie San Nicolás in Am­ster­dam. Via Toulouse en Bordeaux kwamen de groepen die­zelfde dag in Lourdes aan. Ook mgr. Eric van Teijlingen, die jarenlang betrokken was bij de bede­vaarten in ons bisdom, kwam vanuit Rome naar Lourdes om enkele dagen met de pelgrims mee te trekken.

Zo kwamen pelgrims uit alle streken van ons bisdom samen in Lourdes. Voor som­mi­gen was het een ver­trouwde plaats waar zij al vaker waren geweest, voor veel anderen was het de eerste kennis­ma­king met het hei­lig­dom.

“Verheug u, vol van genade”

Op don­der­dag­och­tend 10 sep­tem­ber begon het ge­za­men­lijke pro­gram­ma met de ope­nings­vie­ring in de kapel van de Accueil Saint-Frai. Het thema van het hei­lig­dom voor het bede­vaarts­jaar 2026 vormde de rode draad van deze dagen: “Verheug u, vol van genade, de Heer is met u.”

Het werd een fees­te­lij­ke Eucha­ris­tie­vie­ring waarin veel samen werd gezon­gen. Niet alleen een koor, maar alle pelgrims mochten volop meedoen. Zo begon de bede­vaart niet alleen als een reis naar een bij­zon­dere plaats, maar vooral als een ge­za­men­lijke geloofsweg.

In de mid­dag volgde de eerste echte kennis­ma­king met het hei­lig­dom. De pelgrims trokken langs de grot en bezochten de ver­schil­lende kerken en basilieken. Voor wie voor het eerst in Lourdes was, maakten vooral de eenvoud en de stilte van de grot veel indruk. Juist op die plek, zon­der pracht en praal, verscheen Maria in 1858 aan het jonge meisje Ber­na­dette Soubirous.

Aan het einde van de mid­dag namen de pelgrims deel aan de Sacra­ments­pro­ces­sie. In de enorme onder­grondse basiliek van Pius X werd het Aller­hei­ligste uit­ge­steld en vond de zieken­ze­gening plaats. Tussen hon­der­den pelgrims ontstond een in­druk­wek­kende stilte, een stilte waarin veel per­soon­lijke gebe­den, zorgen, namen en intenties wer­den mee­ge­dragen.

’s Avonds volgde een van die momenten die onlosmake­lijk met Lourdes verbon­den zijn: de licht­pro­ces­sie. Met bran­dende kaarsen, het rozen­krans­ge­bed in ver­schil­lende talen en het telkens te­rug­ke­rende Ave Maria trok een lange stoet over de esplanade. Ook veel van onze pelgrims droegen actief bij: zij gingen voor in het gebed of zongen mee in het koor.

Barm­har­tig­heid en kruis­weg

Vrij­dag­och­tend 11 sep­tem­ber stond in het teken van Gods barm­har­tig­heid. In de Crypte, de oudste kerk van het hei­lig­dom, kwamen de pelgrims samen voor een bij­zon­dere vie­ring. Een bede­vaart is immers niet alleen op weg gaan naar een heilige plaats, maar ook op weg gaan naar binnen.

Tijdens deze vie­ring was er ruimte voor alles wat mensen met zich meedragen: dank­baar­heid en vreugde, maar ook verdriet, zorgen, schuld en wat nog onver­werkt is. Er was tevens gelegen­heid om het sacra­ment van boete en ver­zoe­ning te ont­van­gen.

In de mid­dag werd de kruis­weg gebe­den. Oor­spron­ke­lijk was het de bedoeling om de kruis­weg op de weide van het hei­lig­dom te lopen. Van­wege werk­zaam­he­den en voor­be­rei­dingen rond het bezoek van de paus was dit echter niet moge­lijk. Daarom vond de kruis­weg plaats in de kapel van de Accueil Saint-Frai. Bij iedere statie werd stil­ge­staan bij het lij­den van Christus en bij de kruisen die mensen vandaag meedragen. De teksten en medi­ta­ties maakten van deze vie­ring een intens en per­soon­lijk moment. De Spaans­ta­lige groep bad onder­tus­sen de kruis­weg op de esplanade van het hei­lig­dom.

Daarna gingen de groepen naar het oude dorp van Lourdes. Wandelend door de straten wer­den ver­schil­lende plaatsen uit het leven van Ber­na­dette bezocht. Zo kwam haar verhaal steeds dich­ter­bij: niet als een ver verhaal uit de negen­tien­de eeuw, maar als het verhaal van een een­vou­dig meisje aan wie God iets groots toe­ver­trouwde.

De bergen in

Zater­dag 12 sep­tem­ber, de ge­dach­te­nis van de Heilige Naam van Maria, kreeg een heel ander karakter. Met twee bussen ver­trok de groep de Pyreneeën in.

De tocht voerde langs in­druk­wek­kende bergland­schappen rich­ting de Col du Tourmalet en Gavarnie. Hoog tussen de bergen werd zicht­baar hoe over­wel­di­gend Gods schep­ping kan zijn. Er werd gekeken, gelachen, gezon­gen en na­tuur­lijk ook gebe­den. Even weg uit de drukte van Lourdes, mid­den in de stilte en groots­heid van de bergen.

In Gavarnie, in het gebied waar de Gave zijn oorsprong vindt, was tijd voor een lunch en een wan­de­ling. Het was bij­zon­der om te bedenken dat het­zelfde water later ook door Lourdes stroomt, vlak langs de grot.

Die avond keer­den de pelgrims terug naar het hei­lig­dom voor de licht­pro­ces­sie. Omdat het de dag van de Heilige Naam van Maria was en er die avond veel extra pelgrims in Lourdes waren, was het bij­zon­der druk. Duizen­den lichtjes vul­den de esplanade. Een in­druk­wek­kend beeld van een we­reld­wijde Kerk waarin zoveel ver­schil­lende talen samen­ko­men in het­zelfde gebed.

Een bij­zon­dere zon­dag

Op zon­dag 13 sep­tem­ber namen de pelgrims deel aan de inter­na­tio­nale Eucha­ris­tie­vie­ring in de basiliek Pius X. Duizen­den mensen uit vele lan­den vier­den daar samen de Mis. Ver­schil­lende talen, ver­schil­lende culturen en ver­schil­lende ach­ter­gron­den, maar één geloof en één Eucha­ris­tie.

Na de vie­ring was er wat vrije tijd. Er kon wor­den gewandeld, een terrasje wor­den opge­zocht, een kaars wor­den aangestoken of een bezoek wor­den gebracht aan een van de vele winkels rond het hei­lig­dom.

Aan het einde van de mid­dag kwam de groep opnieuw samen, ditmaal in de boven­basi­liek van de On­be­vlekte Ont­van­ge­nis. Daar vond een gebeds­vie­ring plaats met handopleg­ging en de ze­ge­ning van devotionalia.

Het werd een intiem en aan­grij­pend moment. Eén voor één kon­den pelgrims naar voren komen voor een per­soon­lijk gebed en de handopleg­ging. Alles wat in de dagen daarvoor was beleefd en mee­ge­dragen, mocht daar opnieuw aan God wor­den toe­ver­trouwd.

Aan het einde van de vie­ring werd een grote pelgrims­kaars mee­ge­no­men. Deze kaars werd namens alle pelgrims aan­ge­bo­den en zou bij de grot blijven bran­den voor hun intenties, hun families en pa­ro­chies en voor allen die thuis in gebed met de bede­vaart verbon­den waren.

In stilte trok de groep met de kaars rich­ting de kaarsen­ka­pel. Onderweg vond een bij­zon­dere ont­moe­ting plaats met onze bis­schop, mgr. Jan Hendriks, die die mid­dag met een groep van het Huis voor de Pelgrim in Lourdes was aange­ko­men. De bis­schop ontmoette de pelgrims, sprak hen kort toe en zegende de pelgrims­kaars. Daarna kreeg de kaars een plaats in de kaarsen­ka­pel.

Samen bij de grot

De bede­vaart kreeg op maan­dag­och­tend 14 sep­tem­ber een bij­zon­der slot. Bij de grot van Massabielle kwamen de Neder­landse pelgrim­groepen samen voor de Eucha­ris­tie.

Niet alleen onze eigen groepen waren daar aanwe­zig. Vanuit ver­schil­lende organi­sa­ties en uit alle delen van Neder­land waren hon­der­den pelgrims naar Lourdes geko­men. Tijdens deze bij­zon­dere vie­ring kwamen ongeveer negen­hon­derd Neder­landse pelgrims samen, met onze bis­schop, mgr. Jan Hendriks, als hoofd­cele­brant.

Na de vie­ring kwam voor de groepen van de dio­ce­sane bede­vaart het verblijf in Lourdes ten einde. In de loop van de mid­dag en avond ver­trok­ken de vlieg­groepen terug naar Neder­land, terwijl de bus­groep zich even­eens voor­be­reidde op de terugreis. Andere groepen uit ons bisdom die met andere organi­sa­ties naar Lourdes waren geko­men, onder meer uit Lange­dijk en Heems­kerk, bleven nog enkele dagen.

Wat overblijft, zijn niet alleen foto’s en her­in­ne­ringen. Een bede­vaart leeft vooral ver­der in wat mensen mee­ne­men naar huis: een ont­moe­ting, een woord dat is blijven hangen, een gebed bij de grot, de stilte van de basiliek, een gesprek onderweg, mis­schien een last die iets lichter is gewor­den en vooral de vreugde om opnieuw te mogen ervaren dat de Heer in ons mid­den is.

En die vreugde namen we let­ter­lijk mee naar Neder­land. Op de luchthaven van Toulouse stond een vleugelpiano. Tijdens het wachten kroop pastoor Álvaro achter de toetsen en al snel klonken er Maria­lie­de­ren door de vertrekhal. Pelgrims zongen mee en zo kreeg de bede­vaart, zelfs op het vlieg­veld, nog een on­ver­wacht en vrolijk ver­volg.

Mis­schien is dat wel precies wat Lourdes met mensen doet: je keert terug naar huis, maar de de vreugde, het geloof en de ver­bon­den­heid reist met je mee.

En zo namen we dezelfde woor­den mee naar huis waar­mee onze bede­vaart begon:

“Verheug u, vol van genade, de Heer is met u.”