Woord van de bisschop

De strijd om de ziel van de mens

Grote ker­ke­lijke feesten als Pasen en Kerst­mis zijn voor de media altijd weer aan­lei­ding om mensen te vragen wat ze er nog van weten. De afgelopen paas­tijd zag ik toevallig zo’n straatinter­view op de Duitse TV. Aan voorbij­gan­gers werd gevraagd: Wat vieren we nu eigen­lijk met Pasen? Het is toch wel even schrikken.

Als eerste komt na­tuur­lijk altijd de onvermij­de­lijke paashaas uit de hoge hoed. een ander meende stellig te weten dat het om een oud Germaans feest ging. Een derde kon ons mee­de­len dat de geboorte van Jezus gevierd werd. Alleen de moslims gaven on­mid­del­lijk het juiste ant­woord: Chris­te­nen vieren de Opstan­ding van Jezus uit de dood! Zij leven nog in een reli­gi­euze wereld, en weten wat de Islam leert en waar het verschilt van het Chris­ten­dom.

Het laat onthutsend zien hoe­zeer onze chris­te­lijke cultuur verbrokkelt, hoe groot het reli­gi­eus analfabetisme is. De stormen van onze tijd, van secula­risme en ma­te­ri­alisme, van falen ook binnen chris­ten­dom en kerk zelf, hebben heel wat mensen van hun gees­te­lij­ke ankers gerukt. Velen dobberen rond in een spi­ri­tu­eel vacuüm.

Maar daarin kan een mens niet lang leven. Daarin kan je ziel niet ademen. Het zuigt on­her­roe­pe­lijk andere dingen naar binnen. Dingen van deze wereld: succes, geld, genot. Of ook allerlei alternatieve spiri­tua­li­teit. Waarzeg­gers, astrologen en mediums hebben hoogconjunctuur. Zelfs antieke goden zijn weer in opmars. In Griekenland is de ver­ering van Zeus, in Dene­mar­ken van Thor en Odin weer als offi­cië­le gods­dienst erkend.

Maar ook Christus is nog lang niet uitgespeeld. De uit­voe­ring van de ‘Passion’ in Rotter­dam bracht duizen­den op de been. Maar Hij moet het nu opnemen tegen heel wat nieuwe afgo­den. Wat we ten diepste meemaken is de strijd om de ziel van de mens. Die wordt gevoerd op de areopaag van deze tijd, in het publieke debat - TV, tijd­schrif­ten en boeken - waar meningen over God en mens, geloof en wereld, stevig botsen. En zo hoort het ook. Maar bovenal wordt hij gevoerd in het hart van iedere mens. Dat laatste is bij ieder anders. Ik vind dat fas­ci­ne­rend om te zien. Als pries­ter mag je daar wat dichter bij staan.

De strijd in het hart van iedere mens

Soms zit het er van jongs af aan al sterk in. In mijn eerste pa­ro­chie had ik een mis­die­naartje van 8 á 9 jaar oud. Van zijn ouders mocht hij geen mis­die­naar zijn. Ze had­den niets met geloof en kerk. Maar hij was niet te hou­den. Stiekem klom hij uit het raam thuis om maar in de kerk en bij O.L. Heer te kunnen zijn. Uit­ein­de­lijk hebben z’n ouders maar gecapituleerd. De Geest gaat zo z’n eigen wegen. Anderen moeten eerst gebroken­heid ervaren, om zich heen en in zich­zelf, om verlangen te ervaren naar Verlos­sing.

Ik heb het al eer­der gezegd: Je bent geen christen omdat je zoveel beter bent dan anderen - de eerste chris­te­nen wer­den gere­kru­teerd uit zon­daars, tolle­naars en publieke vrouwen - , maar omdat je weet dat je ver­ge­ving en verlos­sing nodig hebt, en dat die je in Christus wordt aan­ge­bo­den. Som­mi­gen tenslotte, moeten eerst flink van de weg afraken, en hebben een aparte erva­ring nodig om Hem later weer terug te vin­den.

Zo is het bij mij gegaan, maar ook bij een van m’n vrien­den. Hij was pro­tes­tants opgevoed, maar deed er niets meer aan. Z’n vrouw katho­liek, en deed er ook niets meer aan. Maar haar liet het niet met rust. Op een dag zei ze: ‘ik wil terug naar de kerk’, en gaf er meteen ook uit­voe­ring aan. Er werd een kruis­beeld opge­han­gen in de kamer. Er kwam een Maria­beeld en een icoon. Hij zag het met groeiende frustratie aan. En op een avond werd de boos­heid zo groot dat hij de icoon van de muur nam en op de grond stuk wilde gooien. Hij riep: ‘God als u bestaat, geef me dan geloof. Maria als je wer­ke­lijk moe­der bent, toon je dan ook aan mij’.

Die nacht had hij een sterke visionaire droom. Maria verscheen aan hem en keek hem alleen maar aan, met intense liefde en betraande ogen. Het ver­an­der­de alles. Hij kwam tot geloof, en als pro­tes­tant van ori­gi­ne werd hij apostel van Maria. Hij begreep ineens dat oude katho­lieke adagium Door Maria tot Christus, en haar gees­te­lijk en uni­ver­seel moe­der­schap. Zoals zij­zelf zegt tegen de her­ders­kin­de­ren in Fatima: "Wie zich aan mij toe- ver­trouwt, beloof ik het heil. Deze zielen zal ik brengen als bloemen voor de troon van God".

De religie van de hoop

Chris­ten­dom is de religie van de hoop. Jezus belooft ons een be­vrij­ding die totaal is: uit alles wat ons bedrukt en beklemt zullen we opstaan. Alles wat gebroken is wordt geheeld. Alle knellende ban­den van verdruk­king en onvrij­heid wor­den gebroken. Alle zon­den die we bij Hem brengen wor­den ver­ge­ven. Alles maakt Hij nieuw, een nieuwe hemel en een nieuwe aarde. Zelfs de dood zal verkeren in Leven en Opstan­ding.

Eens zal Hij alle tranen van de ogen afwissen, zegt de Schrift, want al het oude is dan voorbij. Tegen de macht van zijn Liefde is niets bestand. We wor­den verlost, niet door men­se­lijk vernuft of ideo­lo­gieën, niet door Zeus, Thor of Odin, niet door magiërs en mediums, zelfs niet door heiligen, wijzen en leraars, die ons wel de weg kunnen wijzen, maar alleen door Christus. Hij is de Weg, de Waar­heid en het Leven zelf. In zijn eigen lichaam heeft Hij de twee werel­den één gemaakt, schrijft Paulus; heeft Hij het mens­zijn a.h.w. opge­he­ven en vergod­de­lijkt, en door zijn Opstan­ding sleept hij ons mee in een totaal nieuwe dimensie van leven.

In de ge­meen­schap van de kerk, zijn mys­tieke Lichaam, reikt Hij ons door het Woord en de Sacra­menten de mid­de­len om ons met God te verzoenen, één te wor­den met Hem, en voor altijd in Zijn eeuwig god­de­lijk leven te delen. Hier ligt onze missie voor deze tijd. Zelf proberen vanuit deze hoop en kracht te leven, en anderen de weg wijzen naar die wer­ke­lijke verlos­sing, naar ver­ge­ving en heling. Dat is naar Christus. Maria baant voor ons die weg. Mogen we in deze mei­maand haar voor­spraak en bemid­de­ling voor ons­zelf en onze dier­ba­ren bij­zon­der ervaren.