Woord van de bisschop

De transformerende kracht van Kerstmis

Kerst­mis 2010. Als we om ons heen kijken in de wereld van vandaag dan is het beeld niet erg opwekkend: natuur­rampen, econo­mische crisis, terreurdrei­ging… Naars­tig zoeken politici en economen naar oplos­singen. Het is niet nieuw. Alle eeuwen door hebben mensen gezocht naar het bouw­plan voor een betere wereld.

In de tijd van de opko­men­de weten­schap en techniek dacht men de sleu­tel in han­den te hebben. Het men­se­lijk vernuft zou gelei­de­lijk wel oplos­singen vin­den voor alle problemen. Er ontstond een enorme euforie en utopische visioenen van de toe­komst. Het ein­digde in het bloedbad van de Franse Revolutie. Later probeerde men een andere weg: Marxisme en communisme. Veran­der de struc­tu­ren, was het motto, veeg kapitalisme en uitbui­ting, privé eigendom en onge­lijk­heid weg, en de wereld zal ver­an­de­ren in een paradijs. Het ein­digde in de ‘Goelagarchipel’ en de ‘Killing Fields’ van Cambodja. Anderen volg­den met schit­te­rende ogen de vaandels van liberalisme, fascisme of ook reli­gi­eus fun­da­men­ta­lisme, zoals som­mi­ge isla­misten nog in onze tijd. Ontel­ba­re bur­gers en mili­tai­ren hebben met hun leven betaald voor het weerstaan aan al deze verwrongen idealen. Inmiddels zijn de illusies wel vervlogen.

Maar er is hoop. Tussen de puinhopen van al die utopieën breekt een nieuw besef door: niet de wereld is het probleem, maar de mens zelf. Zolang de mens haat, hoogmoed en heb­zucht in z’n hart draagt, zal hij elk systeem, hoe goed ook bedoeld, corrumperen. De mens moet ver­an­de­ren, en dan veran­dert de wereld van­zelf wel mee. De Bijbel toont ons hier­van prach­tige voor­beel­den. Mozes is voorbestemd om zijn volk te red­den uit de slavernij. Maar hij draagt woede in zijn hart en slaat een Egyp­tische opzichter dood. Hij moet vluchten en veer­tig jaar ver­blij­ven in de woes­tijn. Toen, zegt de Schrift, was hij gewor­den tot “de meest zacht­moe­dige mens op aarde”, rijp om red­der te wor­den van zijn volk. God had het kwaad in zijn leven ten goede gekeerd. Mozes was veran­derd en kon daardoor de wereld om hem heen ver­an­de­ren. Ook Paulus werd voort­ge­dre­ven door haat en woede, en werd schul­dig aan de moord op Stefanus. Maar het Licht van Jezus trof hem en wierp hem van zijn paard. In dat Licht ver­an­der­de hij en werd zelf tot een licht voor de wereld, tot op de dag van vandaag.

Dat is ten diepste de bood­schap van kerst­mis. God zelf is deze wereld binnengetre­den om ons de hand te reiken, onze zon­den te ver­ge­ven, ons hart te helen en nieuwe mensen te wor­den. Ons zélf ver­an­de­ren en onze diepe gebroken­heid genezen, daarvoor ontbreekt ons de kracht. We hebben de kracht en de genade van God nodig. En die wordt ons gegeven door het Kind van Beth­le­hem. Au­gus­ti­nus formuleert het zo mooi. Ik heb het ge­schre­ven op de kerst­kaart: “Jezus Christus heeft zich uit onze leem een nederige woning gebouwd, zodat de mensen los zou­den komen van zich­zelf en zou­den gaan tot Hem, die hun opgeblazen­heid wilde genezen en hun liefde wilde voe­den. Bij het zien van de weerloos gewor­den Godheid, liggend aan hun voeten, zou­den zij verte­derd wor­den en neer­knie­len bij hun God, die dan door te verrijzen hen mee omhoog zou trekken”. Moge dat gebeuren aan ons in deze kerst­tijd. Moge de liefde, de vreugde en de kracht van de mens­ge­wor­den God ons van binnenuit omvormen. Mogen wij daardoor een nieuwe wereld kunnen bouwen en eeuwig leven en geluk erven.